Vesti

Shumë pacientë në Kosovë zbulojnë se kanë diabet, hipertension arterial apo sëmundje kardiovaskulare vetëm kur përballen me komplikime serioze. Ky realitet tregon se sistemi ynë shëndetësor ende fokusohet më shumë në trajtimin e pasojave sesa në parandalimin e tyre. Në një kohë kur sëmundjet kronike përbëjnë barrën kryesore të shëndetit publik, është e domosdoshme të rishikojmë mënyrën se si e organizojmë kujdesin ndaj pacientit dhe të investojmë në qasje që promovojnë parandalimin, edukimin dhe përfshirjen aktive të qytetarëve në menaxhimin e shëndetit të tyre.

Një model që vendos pacientin në qendër

Përvoja e Spitalit të Përgjithshëm “Isa Grezda” në Gjakovë dëshmon se ky ndryshim është i mundur. Gjatë viteve të fundit janë ndërmarrë iniciativa që e vendosin pacientin në qendër të kujdesit shëndetësor. Recepsioni multifunksional, këshillimoret për pacientët me sëmundje kronike, aktivitetet e edukimit shëndetësor, skriningu i hershëm dhe promovimi i monitorimit të vazhdueshëm kanë krijuar një model ku pacienti nuk është më vetëm marrës i shërbimeve, por partner aktiv në menaxhimin e shëndetit të tij.

Vlera e këtij modeli është njohur edhe jashtë vendit. Ai u prezantua në Konferencën Evropiane të Rrjetit të Spitaleve Promovuese të Shëndetit (HPH) në Malmö, duke treguar se përvoja lokale mund të ofrojë zgjidhje me interes dhe vlerë për komunitetin ndërkombëtar shëndetësor.

Përtej mitit se barnat janë zgjidhja e vetme

Ekziston ende bindja se diabeti dhe hipertensioni trajtohen kryesisht me barna. Në të vërtetë, terapia është vetëm një pjesë e menaxhimit të këtyre sëmundjeve. Pa edukim të vazhdueshëm, kontrolla të rregullta, ushqyerje të shëndetshme, aktivitet fizik dhe komunikim të mirë me profesionistët shëndetësorë, rreziku për komplikime mbetet i lartë.

Shumë pacientë nuk janë plotësisht të vetëdijshëm për dëmtimet që këto sëmundje mund t’u shkaktojnë syve, zemrës, veshkave, trurit dhe enëve të gjakut. Për këtë arsye, skriningu, këshillimi dhe edukimi shëndetësor janë po aq të rëndësishëm sa edhe trajtimi mjekësor. Sa më herët të identifikohet rreziku, aq më të mëdha janë mundësitë për të parandaluar komplikimet dhe për të ruajtur cilësinë e jetës së pacientëve.

Pse ky model ka rëndësi

Rezultatet e deritanishme tregojnë se kur pacientët marrin informacion të qartë dhe mbështetje të vazhdueshme, ata përfshihen më shumë në vendimet që lidhen me shëndetin e tyre, respektojnë më mirë terapinë dhe bashkëpunojnë më ngushtë me stafin shëndetësor. Këshillimoret e krijuara në Spitalin e Gjakovës, komunikimi më i strukturuar dhe orientimi përmes recepsionit multifunksional kanë kontribuar në rritjen e vetëdijes së pacientëve dhe në përmirësimin e vazhdimësisë së kujdesit.

Si profesionistë shëndetësorë, shpesh e masim suksesin me numrin e pacientëve të trajtuar. Megjithatë, suksesi i vërtetë matet edhe me numrin e komplikimeve që arrijmë të parandalojmë. Pikërisht këtu qëndron vlera e investimit në promovimin e shëndetit dhe në fuqizimin e pacientëve. Kjo nuk është një kosto shtesë për sistemin, por një investim afatgjatë në cilësinë dhe qëndrueshmërinë e tij.

Çfarë duhet të bëjë Kosova më tej?

Përvoja e Gjakovës duhet të shërbejë si model për institucionet e tjera shëndetësore në Kosovë. Nevojitet zgjerimi i programeve të skriningut, krijimi i këshillimoreve për pacientët me sëmundje kronike në të gjitha spitalet, fuqizimi i edukimit shëndetësor, zhvillimi i formave të monitorimit në distancë dhe investimi i vazhdueshëm në trajnimin e profesionistëve për komunikim dhe kujdes të përqendruar te pacienti.

Kujdesi shëndetësor nuk duhet të përfundojë në momentin kur pacienti largohet nga spitali. Ai duhet të vazhdojë përmes mbështetjes, këshillimit dhe ndjekjes së vazhdueshme, me qëllim që pacientët të jetojnë më gjatë dhe me cilësi më të mirë jete.

Përfundimi

Sëmundjet kronike nuk do të zhduken, por mënyra se si i menaxhojmë ato mund të ndryshojë rrënjësisht. Mësimi më i rëndësishëm nga përvoja e Spitalit të Gjakovës është se transformimi nuk fillon domosdoshmërisht me teknologji të shtrenjta apo investime të mëdha infrastrukturore, por me një kulturë të re kujdesi ku pacienti informohet, dëgjohet dhe fuqizohet.

Vetëm duke kaluar nga trajtimi i komplikimeve te parandalimi, edukimi dhe partneriteti me pacientin mund të ndërtojmë një sistem shëndetësor më efikas, më njerëzor dhe më të qëndrueshëm për Kosovën.

Ky është investimi më i vlefshëm për shëndetin e brezave të ardhshëm.

Ky opinion është publikuar në kuadër të projektit “Avancimi i raportimit mbi sëmundjet kronike jo-ngjitëse”, i zbatuar nga Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës (AGK) në partneritet me Projektin Shërbime Shëndetësore të Integruara (IHS), me mbështetjen e Agjencisë Zvicerane për Zhvillim dhe Bashkëpunim (SDC).

Për më shumë mbi këtë temë, lexoni edhe hulumtimin e zgjeruar të gazetares Arbreshë Uka , “Edukimi dhe fuqizimi i pacientëve me diabet, çelës për më pak hospitalizime", në këtë vegëz: https://klankosova.tv/edukimi-dhe-fuqizimi-i-pacienteve-me-diabet-celes-per-me-pak-hospitalizime