Lajmet

Gjatë zgjedhjeve lokale në Serbi më 29 mars, u dokumentuan pengesa të shumta dhe sulme fizike ndaj gazetarëve nga persona të panjohur në 10 qytete dhe komuna, pavarësisht se ata ishin të identifikuar si përfaqësues të mediave. Federata Evropiane e Gazetarëve (EFJ) dhe Rrjeti SafeJournalists (SJN) dënojnë ashpër dhunën ndaj gazetarëve dhe u bëjnë thirrje urgjente organeve të rendit dhe prokurorisë që të identifikojnë dhe arrestojnë sa më shpejt përgjegjësit e këtyre sulmeve.

Ndër gazetarët e sulmuar brutalisht në Bajina Bašta ishte Darko Gligorijević, gazetar i Zoomer. Persona të panjohur fillimisht tentuan t’i marrin telefonin mobil, më pas e goditën në kokë me grushte dhe e spërkatën me sprej piperi. Gazetarë nga Mašina, Blokada Info dhe Serbian Political Globe gjithashtu raportohet se u përballën me sjellje të dhunshme. Automjeti i Insajder u sulmua duke i shpuar gomat, ndërsa gazetares së pavarur Ivana Maršenić iu vodh kamera. Disa gazetarëve të tjerë iu vodhën ose u shkatërruan pajisjet, përfshirë edhe ato të Miroslav Pantović nga Mačva News, Bogatin.

Niveli i dhunës u përshkallëzua në Šarbanovac, afër Borit, ku Ivan Bjelić dhe Lazar Dinić nga Revolt Magazine, të cilët kohët e fundit kishin marrë kërcënime me vdekje, u rrahën rëndë. Sipas raportimeve të gazetarëve dhe organizatave mediatike pjesë e Grupit të Përhershëm të Punës për Sigurinë e Gazetarëve, Bjelić u sulmua nga një grup personash të paidentifikuar që e goditën në trup dhe në kokë, gjë që u filmua nga Dinić, pas së cilës u sulmua edhe ai vetë. Në përpjekje për t’u larguar, Lazar Dinić ra në lumin Timok, ku sulmuesit vazhduan ta rrahin dhe e detyruan të bërtasë “Aca President”, duke iu referuar presidentit serb Aleksandar Vučić. Gazetarja Zorica Popović, e cila po raportonte me ta, u sulmua gjithashtu dhe u godit dy herë në bark.

Ivan Bjelić dhe Lazar Dinić pësuan lëndime serioze dhe u dërguan me ambulancë në spital, ku vazhdojnë të trajtohen. Bjelić ishte arrestuar më herët gjatë asaj dite me arsyetimin se ekzistonte një urdhër-arrest ndaj tij.

Raste të tjera të pengimit u dokumentuan në Kula. Mina Delić nga Fondacioni për Shtyp të Lirë u sulmua dy herë. Fillimisht u fye nga një person pranë kafenesë “Tvrđava”, i cili e kapi me forcë për dore ndërsa ajo mbante telefonin. Më pas ajo u shty përpara kafenesë “Nuss” dhe iu ndalua hyrja. Po ashtu, edhe ekipi i shërbimit publik finlandez dhe një gazetare e Storyteller u penguan në punën e tyre. Në shumicën e qyteteve dhe komunave, gjithashtu u raportua se u ndalua xhirimi në vendvotime.

Këto sulme pasuan një mision dyditor në Serbi, në të cilin EFJ mori pjesë së bashku me partnerët e saj nga Media Freedom Rapid Response (MFRR) dhe Platforma e Këshillit të Evropës për Promovimin e Mbrojtjes së Gazetarisë. Misioni u nxit nga një nivel i paprecedent dhune në një mjedis armiqësor, i nxitur kryesisht nga zyrtarë shtetërorë përmes fushatave denigruese dhe sjelljeve të dhunshme nga forcat e rendit.

Pas kthimit në Bruksel, EFJ u shpreh thellësisht e tronditur nga videot e shumta që qarkullojnë në rrjetet sociale, ku shihen efektivë të rendit duke mbrojtur objekte dhe automjete ku ndodheshin sulmues të armatosur me shkopinj bejsbolli dhe shufra metalike.

“Siç deklaruam në konferencën për shtyp që përmbylli misionin, zyrtarët shtetërorë kanë detyrimin të ulin tensionet dhe t’i japin fund pandëshkueshmërisë para se të ndodhë një tragjedi tjetër. Ne përsërisim thirrjen tonë ndaj autoriteteve shtetërore, përfshirë kryetaren e Kuvendit Kombëtar, Ana Brnabić, me të cilën u takuam, që të dënojnë të gjitha sulmet ndaj gazetarëve dhe të sigurojnë që organet e rendit t’i mbrojnë ata në terren, si dhe të hetojnë sulmet sipas standardeve më të larta ligjore për të mbajtur përgjegjës autorët,” deklaroi Camille Magnissalis, zyrtare për monitorimin e lirisë së shtypit dhe komunikimit në EFJ.

Gazetarët duhet të jenë në gjendje të kryejnë punën e tyre pa pengesa, përfshirë edhe raportimin për zgjedhjet. Ngjarjet që pamë dje janë të papranueshme dhe të papajtueshme me një shoqëri demokratike.

Në dritën e dhunës, u rikujtojmë gazetarëve se janë në dispozicion këto linja ndihmëse për raportim nga terreni: ANEM Safe Line 0800 100 115, telefoni emergjent i Shoqatës së Pavarur të Gazetarëve të Serbisë (NUNS) 060 688 22 31, ndërsa gazetarët mund të kontaktojnë Shoqatën e Gazetarëve të Serbisë (UNS) në 062 530 337 dhe 064 941 04 89.

Federata Evropiane e Gazetarëve
Rrjeti SafeJournalists
Shoqata e Gazetarëve të BH
Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës
Shoqata e Gazetarëve të Maqedonisë
Shoqata e Gazetarëve të Kroacisë
Shoqata e Pavarur e Gazetarëve të Serbisë
Sindikata e Mediave të Malit të Zi